Mae murlun newydd bywiog yn dathlu’r gyfansoddwraig arloesol o Gymru, Morfydd Owen, wedi’i ddadorchuddio yn Chwarter Diwylliannol Pontypridd, gan greu teyrnged barhaol i un o ffigurau cerddorol mwyaf dylanwadol Cymru.

Wedi’i leoli ar Stryd Crossbrooke, mae’r gwaith celf ar raddfa fawr wedi’i greu gan yr artist stryd enwog o Gymru, Tee2Sugars, ac mae’n anrhydeddu’r gyfansoddwraig a aned yn Nhrefforest, y mae ei hetifeddiaeth nodedig yn parhau i ysbrydoli mwy na chanrif ar ôl ei marwolaeth.

Er i Owen farw yn 26 oed yn unig, cyfansoddodd fwy na 150 o weithiau yn ystod ei hoes ac fe’i hystyrir yn eang fel un o gyfansoddwyr mwyaf dawnus Cymru.

Mae’r murlun wedi’i ariannu gan Gyngor Celfyddydau Cymru yn dilyn cais llwyddiannus gan Eglwys Bresbyteraidd Cymru ac elw o gyfres o berfformiadau tair noson gan enillydd Grammy, Amy Wadge, fel rhan o raglen Gŵyl 2025. Mae’r darn ar raddfa fawr wedi trawsnewid wal amlwg ‘Rhi’s Cafe’ yn ddathliad o greadigrwydd a threftadaeth Cymru.

Mae’r dadorchuddio hefyd yn nodi lansio rhaglen Gŵyl Morfydd 2026, a fydd yn dod â chynulleidfaoedd ynghyd ar gyfer cyfres o berfformiadau a digwyddiadau yn dathlu cerddoriaeth a dylanwad Owen. Mae’r ŵyl hefyd yn falch iawn o gyhoeddi mai’r gyfansoddwraig ac enillydd sawl gwobr Amy Wadge, fydd ei noddwr newydd.

Dywedodd Dr Rhian Davies, bywgraffydd y cyfansoddwr: “Pan ddechreuais ymchwilio ym 1982, cefais y fraint o gyfweld â’r bobl olaf ym Mhontypridd a Threfforest a oedd yn cofio Morfydd Owen.

Disgwylir i’r murlun ddod yn dirnod newydd o fewn Chwarter Diwylliannol Pontypridd, gan ddathlu treftadaeth artistig y dref a’i hymrwymiad parhaus i ddiwylliant a chreadigrwydd.

Mae manylion llawn rhaglen Gŵyl Morfydd 2026 ar gael wrth ymweld a www.morfydd-owen.cymru

Mae Gŵyl Morfydd yn ddathliad blynyddol o fywyd, cerddoriaeth ac etifeddiaeth y gyfansoddwraig o Drefforest, Morfydd Owen. Drwy gyngherddau, arddangosfeydd, gweithgareddau addysgol a digwyddiadau cymunedol, mae’r ŵyl yn taflu goleuni ar un o gyfansoddwyr pwysicaf Cymru wrth ysbrydoli cynulleidfaoedd newydd i ymgysylltu â cherddoriaeth a diwylliant Cymru.