Shop

Y Traethodydd: July 2023 Issue

£5.00

Description

Er nad cylchgrawn barddoniaeth mo’r Traethodydd, ceisiwn gynnwys cerddi ym mhob rhifyn os yn bosibl, a phleser y tro hwn yw cyhoeddi cyfres o gerddi gan y beirdd Robert Lacey ac Aled Jones Williams. Mae Aled, wrth gwrs, yn hen law, a denodd sylw Rowan Williams yn ei ddarlth ‘Cerdd a Chredo: ydi cerdd grefyddol yn bosibl heddiw?’ a ymddangosodd yn rhifyn Ionawr o’r cylchgrawn. Ceir dwy gerdd newydd ganddo, yr un mor anghonfensiynol ag erioed, yn y rhifyn hwn ynghyd ȃ thair cerdd gan awdur newydd i’r Traethodydd, sef Robert Lacey. Bydd pawb o’n darllenwyr yn gwerthfawrogi’r cerddi hyn mi wn.

O ran y deunydd arall, ceir ysgrif fanwl gan Gerald Morgan yn trafod rhai o wyrthiau Dewi Sant o lawysgrif ganoloesol na wyddai fawr neb amdani o’r blaen. Nodwedd amlycaf Buchedd Dewi gan Rigyfarch yw’r gwyrthiau yr honnir i’r sant eu cyflawni, ond mae’n amlwg fod ffynonellau eraill yn cofnodi gwyrthiau eraill yn ogystal. Yn yr ysgrif hon mae Gerald yn disgrifio’r rhain ac yn eu dadansoddi. Wedyn mae Pryderi Llwyd Jones yn parhau ei gyfres ar feirdd mawr Saesneg-Gymreig y ffin o’r cyfnod modern cynnar. Ac yntau eisoes wedi trafod gwaith George Herbert a Thomas Trahearne, ceir yma yr ysgrif gyntaf o ddwy ar Henry Vaughan, y meddyg o Dalybont-ar-Wysg, awdur llinellau rhyfeddol fel ‘There is in God, some say, a deep but dazzling darkness’ a cherddi a gafodd y fath ddylanwad ar awen Waldo Williams. Edrychwn ymlaen at ddarllen yr ail ran o’r ysgrif yn y rhifyn nesaf. Mae’r Golygydd yn trafod bywyd a gwaith yr emynydd, bardd a’r ysgolhaig John Gwili Jenkins, ar achlysur canmlwyddiant-a-hanner ei eni, ac mewn erthygl-adolygiad helaeth, mae Ceri Davies yn trafod campwaith beirniadol gan Brynley F. Roberts, yntau’n gyn-olygydd Y Traethodydd, sef Edward Lhuyd: Naturalist, Antiquary, Philologist a gyhoeddwyd yn ddiweddar gan Wasg Prifysgol Cymru.

Nid dyna’r unig ymdriniaeth adolygiadol. Mewn tri adolygiad swmpus mae Dafydd Glyn Jones yn trafod casgliad A. Cynfael Lake, Beirdd, Prydyddion a Baledwyr y Ddeunawfed Ganrif; Dorian Llywelyn, yntau yn byw yn Califfornia ers tro byd ond yn dal i gyfrannu at y bywyd llenyddol yng Nghymru, yn adolygu astudiaeth ddiweddar M. Wynn Thomas, R. S. Thomas to Rowan Williams: The Spiritual Imagination in Modern Welsh Poetry, a’r ysgolhaig ifanc Dewi Alter o Brifysgol Caerdydd yn gwethfawrogi campwaith Huw Pryce ar hanesyddiaeth Gymreig, Writing Welsh History: From the Early Middle Ages to the Twenty-First Century.

Rhwng popeth mae yna wledd yn y rhifyn hwn i bwy bynnag sy’n ymfalchïo yng nghyfoeth ein traddodiad llenyddol. Anogwn bawb eto nid yn unig i ddarllen y rhifyn hwn o’r Traethodydd, ond i’w brynu a’i archebu. Gellir gwneud hynny trwy gyfrwng y wefan www.ytraethodydd.cymru. Dilynwch ni hefyd ar Drydar ac ar Facebook. Y golygydd yw’r Dr D. Densil Morgan (d.d.morgan@pcdds.ac.uk), Y Gilfach, Ffordd y Gogledd, Llanbedr Pont Steffan, SA48 7AJ. Am fanylion ynghylch ei archebu, cysylltwch â Joanna Thomas-Wright (joanna.thomas-wright@ebcpcw.cymru), Swyddfa Eglwys Bresbyteraidd Cymru, 81 Heol Merthyr, Yr Eglwys Newydd, Caerdydd, CF14 1DD.